Bố tôi bị Đái Tháo Đường nhiều năm trước, nhưng điều trị không tốt vì vẫn thỉnh thoảng dùng viên "giáng đường" của Trung Quốc, bỏ không uống thuốc Tây.
Còn nhớ mãi ngày gần cuối tháng 9 năm 2009, khi tôi chuẩn bị đi dự hội nghị Tim mạch tại Hoa Kỳ, ông bị cơn mệt vã hết mồ hôi. Đưa vào BV Bạch Mai, ghi điện tim là Nhồi Máu Cơ Tim thành dưới. Lúc này tôi vẫn còn bình tĩnh "mặc áo, đi găng" tiến hành chụp động mạch vành cho Bố. Nhưng khi chụp lên, tôi rụng rời chân tay vì vành trái có 2 mạch thì một tắc từ lâu - một hẹp khít ngay tại gốc. Mạch vành phải là mạch thủ phạm gây cơn nhồi máu cấp lần này đã tắc ngay đoạn 2. Ngồi phệt xuống ghế thậm chí nhắm mắt không dám xem đồng nghiệp và học trò nong đặt stent cho cái động mạch vành phải của ông.
Thật may mắn, kết quả rất tốt và một tuần sau chúng tôi đặt thêm stent nữa cho động mạch mũ bị hẹp khít bên trái. Vấn đề đặt ra là động mạch còn lại bên trái - động mạch liên thất trước bị tắc từ rất lâu có cần phải khai thông ra không?
Hôm nay tôi xin chia sẻ về cái mạch máu tối quan trọng này của quả tim.
Thuật ngữ coronary (vành) bắt nguồn từ từ 'crown' (vương miện) trong tiếng Latinh, bởi vì các động mạch này bao quanh tim như vương miện, cung cấp oxy và dưỡng chất thiết yếu mà tim cần. Tim dựa vào hai động mạch vành trái và phải để cung cấp máu nuôi "cái bơm" quan trọng nhất này. Động mạch vành phải giải phẫu thường đơn giản hơn, như một hình chữ C. Còn động mạch vành trái lại có 2 nhánh là mũ (Cx) và động mạch liên thất trước (LAD).
LAD có vai trò quan trọng nhất đối với chức năng tống máu tim mạch (thông thường chiến đến 50% tưới máu của tim). Nếu LAD bị tắc, người ta ưu tiên phải mở thông nó. Vậy nhưng cơ thể con người rất kỳ thú. Những mạch máu bị tắc sẽ được mạch còn lại bù giúp bằng các nhánh tuần hoàn bàng hệ - như những dòng suối nhỏ chạy len lỏi bao phủ những vùng cơ tim mà "dòng sông" chính bị tắc nghẽn. Bố tôi là một trường hợp như vậy khi tuần hoàn bàng hệ tự nhiên đã phát triển rất tốt từ 2 mạch vành phải và mũ, nên chức năng tim của ông vẫn tương đối bình thường.
Vấn đề quan trọng nhất là những con suối nhỏ đấy có đủ cung cấp máu cho tim trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống hay không? Điều này không thể dùng chụp chiếu kết luận được. Có 3 phương tiện hiện nay để đánh giá mức độ thiếu máu cơ tim đó là: chụp đồng vị phóng xạ cơ tim (Scintigraphy), các nghiệm pháp gắng sức Điện tâm đồ, hay siêu âm tim. Ngoài ra hiên nay và trong tương lai gần tại Việt Nam sẽ có các máy cộng hưởng từ thế hệ mới xác định được sự sống còn hay thiếu máu của các tế bào cơ tim. Lại may mắn, trường hợp của Bố không thiếu máu khi làm các thăm dò gắng sức (nghiệm pháp âm tính). Ông sống với cái mạch bị tắc hoàn toàn 17 năm rồi.
Trong trường hợp các thăm dò chức năng chỉ ra vẫn có thiếu máu, chúng ta có thể có 2 phương án.
Nong chỗ tắc bằng các dụng cụ chuyên dụng (dây dẫn siêu cứng, máy khoan mảng xơ vữa rotablator, bóng nong siêu nhỏ...) và đặt stent.
Phương án hai là phẫu thuật bắc cầu nối động mạch chủ và động mạch vành ở sau chỗ hẹp tắc. Thường gọi là CABG, viết tắt của coronary artery bypass graft (phẫu thuật bắc cầu động mạch vành). Đây là một cuộc phẫu thuật tạo ra một đường vòng qua các động mạch bị tắc, sử dụng mạch máu lấy từ một phần khác của cơ thể (cánh tay, ngực hay 2 chân). Thủ thuật này giúp khôi phục lưu lượng máu đến cơ tim, làm giảm các triệu chứng như hụt hơi và đau ngực, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trên thế giới, cứ 5 ca tử vong liên quan đến tim thì có 1 ca là người dưới 65 tuổi. Việc biết được nguy cơ và hiểu cấu tạo chức năng hệ tuần hoàn là vô cùng quan trọng, vì bệnh tim phần lớn có thể phòng ngừa được.
Chúng ta có thể học được gì từ những trái tim khỏe mạnh nhất thế giới?
Về mặt tích cực, gần đây tôi tình cờ đọc được một nghiên cứu thú vị về một cộng đồng bản địa ở vùng Amazon, Bolivia, những người nổi tiếng vì có 'động mạch vành khỏe mạnh nhất thế giới'. Chế độ ăn của họ — giàu chất xơ, ít chất béo bão hòa, nhiều cá, kết hợp với lối sống không thuốc lá và mức độ vận động thể chất cao — dường như đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa bệnh động mạch vành. Sức khỏe đáng ngưỡng mộ của họ là lời nhắc nhở về lợi ích của cả lựa chọn lối sống lành mạnh và, có lẽ, cả yếu tố di truyền tốt.
Không bao giờ là quá sớm để bắt đầu bảo vệ trái tim bạn.
Đây là hình ảnh chụp mấy cái động mạch vành của nhà tôi ( giờ 82 tuổi ) , một ngày sau Noel năm 2021 ông bj ko thở đc hụt hơi mặc dù đang nằm , nghe thở vậy bật đèn tôi thấy ông rất mệt , phần môi và vùng xung quanh đã tím vội gọi cấp cứu sau khi làm mọi việc kết quả bs nói phần đáy tim đã bắt đầu hoại tử , kq chụp mạch vành như trên , ko thể đặt stent được vì cực kỳ nguy hiểm ( là BV tại Pháp ) cần phẫu thuật bắc cầu cả Ba Động mạch vành ,ơn trời ca mổ mất gần 6 giờ và ông ấy hồi phục tốt sau gần bốn tháng cho tới nay đã gần 6 năm , huyết áp và các chỉ số đều ổn mặc dù bị viêm gan B đã 18 năm Tôi xin chia sẻ với bác sĩ ca bệnh ông nhà tôi
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét